การเก็บรักษาพันธุ์พืชในสภาวะแช่แข็ง (Plant Cryopreservation)

ในปัจจุบันพันธุ์พืชต่างๆตกอยู่ในภาวะถูกคุกคามจากภัยอันตรายมากมายที่เกิดจากธรรมชาติและมนุษย์ ทั้งการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศ รวมถึงโรคระบาด และการคุกคามจากการใช้ประโยชน์จากมนุษย์ ทำให้พืชหลากหลายชนิดตกอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์ ดังนั้นการอนุรักษ์พันธุ์พืชจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการคงไว้ซึ่งเผ่าพันธุ์พืช เพื่อการรักษาสมดุลของระบบนิเวศของโลก และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน

เทคโนโลยี Cryopreservation เป็นเครื่องมือสำคัญที่ได้รับการพัฒนาและนำมาประยุกต์ใช้เพื่อการเก็บรักษาพันธุ์พืชในระยะยาว โดยการนำชิ้นส่วนพืชมาผ่านกระบวนการเพื่อการคงสภาพและความมีชีวิตของชิ้นส่วนพืช ภายใต้สภาวะการเก็บรักษาแบบแช่แข็งที่อุณหภูมิ -196 องศาเซลเซียส ซึ่งสามารถที่จะเก็บรักษาพันธุกรรมพืชได้อย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพ ต้องการพื้นที่ไม่มากและมีค่าใช้จ่ายต่ำ และยังใช้เพื่อการอนุรักษ์พันธุ์พืชที่ขยายพันธุ์โดยไม่อาศัยเพศ และพืชเมล็ดที่ไม่สามารถทนสภาพแห้ง (recalcitrant seeds) และยากลำบากในการเก็บรักษาได้

ทีมวิจัยมีวัตถุประสงค์ในการนำเทคโนโลยี cryopreservation มาใช้ในการเก็บรักษาเชื้อพันธุกรรมพืชสำคัญทางเศรษฐกิจ และพืชที่อยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์ต่างๆ โดยทำการปรับขั้นตอน สภาวะและปัจจัยต่างๆที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการเก็บรักษาพันธุ์พืชภายใต้ภาวะเย็นยิ่งยวดให้เหมาะสมสำหรับพืชแต่ละชนิด ปัจจุบันมีการศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาต้นแบบระบบการเก็บรักษาพันธุ์พืชด้วยเทคโนโลยี cryopreservation สำหรับพืชเศรษฐกิจ เช่น มันสำปะหลังสายพันธุ์ไทย สับปะรด กล้วย และพืชไม้ดอกวงศ์ขิง เป็นต้น